arrow_drop_up arrow_drop_down
22 augustus 2019 

Een bijenzwerm in je tuin, hoe kom je er vanaf?

Een bijenzwerm vangen is niet iets wat je zelf even doet. Daar kun je beter een ervaren imker voor inschakelen. Ontdek je opeens een bijenzwerm in je tuin dan is dat even schrikken. Zo’n zwerm kan bestaan uit duizenden bijen. Een indrukwekkend gezicht.

En vooral niets om van in paniek te raken. Een bijenzwerm is niet gevaarlijk. Het is natuurlijk gedrag van bijen in de lente. Toch kunnen we ons voorstellen dat je zo’n bijenzwerm het liefst zo snel mogelijk weer uit de tuin weg hebt. Daarom vertellen we je hier hoe je het beste kunt handelen als je een bijenzwerm in je tuin ontdekt.

Een bijenzwerm in je tuin, blijf rustig

Het is voorjaar, het weer wordt mooier en je gaat de tuin weer in. Maar wat hoor je daar? Een grote groep bijen zoemt door je tuin en in een boom ontdek je duizenden bijen die als een trosje aan een tak hangen. Ga vooral niet in paniek om je heen slaan, maar blijf rustig.

Een zwerm vormt geen bedreiging en zolang jij rustig blijft zullen de bijen je niets doen. Deze bijen hebben geen korf, honing of eieren om te beschermen en zullen zich dus niet zo snel verdedigen. Zelfs als de bijenzwerm het speelhuisje van je kind heeft gekozen om op neer te strijken vorm dit geen gevaar.

Bijenzwerm op tak

Hoe krijg je een bijenzwerm uit je tuin

Hoe bijzonder zo’n bijenzwerm ook is om te zien, in je tuin wil je hem waarschijnlijk zo snel mogelijk weer weg hebben. Ga niet proberen ze weg te jagen. Meestal gaan de bijen vanzelf weer weg, na een dag of twee. Laat ze met rust en ze zullen niemand kwaad doen. Gebruik vooral geen anti-insectenspray om ze weg te jagen. Daar worden ze agressief van.

Nog beter is het om contact te zoeken met de plaatselijke imker of vereniging, zodat ze de bijenzwerm kunnen komen vangen. Want deze bijen zijn op zoek naar een nieuwe woning. Om te voorkomen dat ze voor nog meer overlast zorgen zal de imker ze een nieuwe woning bieden en ze helpen een nieuwe kolonie te vormen.

Waarom zwermen bijen?

Zwermen is natuurlijk gedrag van bijen. Zodra de woning te klein wordt voor de kolonie zal het bijenvolk zich splitsen in meerdere volken. Meestal gebeurt dit in het voorjaar, zo rond mei-juni.
Er wordt een nieuwe koningin gemaakt en een paar uur voor de geboorte vertrekt de oude koningin met een deel van het volk.

Worden er meerdere koninginnen geboren dan zullen zij ook de bijenkast verlaten met een deel van het volk. Deze zwermen gaan op zoek naar een nieuwe woning.
Verkenners worden eropuit gestuurd om een nieuw verblijf te vinden. De rest van het volk klontert samen op een tijdelijke plek.

Voor vertrek zuigen de bijen zich vol honing en nemen een voorraadje stuifmeel mee. Hierdoor zijn zwermen (meestal) goed doorvoed en daardoor vriendelijk.

Bijenzwerm aan boom

Hoe vangt een imker een bijenzwerm?

Om zo snel mogelijk van de bijenzwerm in je tuin af te zijn neem je contact op met een imker. Waarschijnlijk zal de imker je een aantal vragen stellen om erachter te komen of het echt om een bijenzwerm gaat. Soms word een bijenzwerm verward met een wespennest.

De imker neemt altijd beschermende kleding mee, een pak, kap en handschoenen en natuurlijk iets om de bijen in te doen. Ook als de imker met zijn eigen bijen zonder kap werkt zal hij nu, voor zijn eigen veiligheid, een kap opdoen. Je weet tenslotte nooit wat je aan gaat treffen.
Als de bijen goed doorvoed zijn zullen ze doorgaans rustig en vredelievend zijn. Maar zijn ze al enkele dagen onderweg dan raken hun voorraden op en zullen ze minder vriendelijk zijn.

Probeer een goede inschatting te maken van de grootte van de zwerm. Een imker zal ook voor een kleinere zwerm komen, dus overdrijf het niet. Een kleine zwerm kan in een klein en hanteerbaar kastje worden geschept. Een grote zwerm zal waarschijnlijk eerst met een kieps worden gevangen en dan in een grotere kast worden gestort.

Een bijenzwerm vangen

De imker zal het grootste deel van de zwerm in één keer in de kieps, vangzak, emmer, doos of ander vangmateriaal doen. Er zijn verschillende manieren om de bijen hierin te krijgen. Dit kan door een ruk aan een tak te geven, waardoor de bijen eraf vallen. Maar ook door de bijen eraf te vegen of een tak, met bijen en al, af te knippen.

Niet alle bijen van de zwerm worden in één keer gevangen. Het belangrijkste is dat de koningin in de kieps zit bij de bijen. Als dat het geval is zullen de bijen er zelf voor zorgen dat ook de overgebleven bijen zich bij hen voegen. Dit doen ze door een feromoon te verspreiden, zodat de andere bijen weten waar de koningin is en zich bij het volk kunnen voegen.

De kieps blijft staan tot de schemering. Dan vliegen de bijen niet meer en zijn ze allemaal binnen. Zo kan de hele bijenzwerm worden meegenomen naar een nieuwe bijenkast waar ze in mogen wonen.

Bijenzwerm

Conclusie, wat te doen met een bijenzwerm in de tuin

Ontdek je een bijenzwerm in je tuin, raak dan vooral niet in paniek. Probeer goed in te schatten hoe groot de zwerm is en neem contact op met de plaatselijke imker of imkervereniging.
Zij zullen je van de bijenzwerm komen verlossen en zorgen dat de bijen een goed nieuw onderkomen krijgen.

En dat is belangrijk. Er moet natuurlijk goed voor de bijen gezorgd worden. Want een leven zonder honing, daar moeten we niet aan denken, toch?
Heb je wel eens een bijenzwerm gezien? Laat het weten in de reacties hieronder.

Al gelezen?

Heb je deze artikelen al gelezen?
Voorkom dat je bijenvolk gaat zwermen met deze 3 tips
Zwermcellen zoeken in minder dan 1 minuut: met de kantelmethode verstoor je het bijenvolk nauwelijks en bespaar je veel tijd
Waarom zwermen bijen?

Over de schrijver
Hoi, Ik ben Jeroen Vorstman. Ik werkte als bijenonderzoeker voor Wageningen University & Research, Agriterra, voor de Nederlandse Bijenhouders Vereniging. 20 jaar gelden ben ik begonnen met bijenhouden, maar al gauw groeide mijn hobby uit tot een professionele imkerij. In 2015 schreef ik het boek Bijenhouden voor iedereen, dit jaar verschijnt de vierde druk en daar ben ik super trots op. In 2016 startte ik de online Bijenclub en in 2017 de eerste online imkercursus. Als Bijencoach help ik je graag op weg met het starten als imker. Verder ben ik trotse vader van drie zoons: Guus, Maarten en Joost. En man van mijn prachtige vrouw Dorien.
Reactie plaatsen

Koekje erbij?