Propolistinctuur maken
Propolistinctuur maken
19 december 2016 

Propolistinctuur maken

Propolistinctuur maken in 5 stappen

Het maken van propolistinctuur is leuk en makkelijk om te doen. In 5 stappen leg ik uit hoe je zelf proplistinctuur kunt maken.

Stap 1: propolis zuiveren

Ruwe propolis

De propolis die je uit de bijenkast haalt, bevat soms allerlei ongerechtigheden zoals houtsplinters, stukjes van dode bijen, zand, etc. Je wilt daarom de propolis zuiveren.

Dit kun je al doen door op het oog de verkeerde stukjes eruit te halen. Je kunt de propolis verder zuiveren door de ruwe propolis op te lossen in alcohol. De oplossing die je dan krijgt noemen we propolistinctuur.

Stap 2: neem zuivere alcohol 96%

propolis-met-alcohol

ruwe propolis + alcohol

Stap 3: weeg de propolis

Weeg je ruwe propolis van te voren, en neem minimaal diezelfde hoeveelheid in gewicht aan alcohol. De oplossing die daaruit ontstaat zal ongeveer een propolis concentratie van 30 tot 50% hebben, afhankelijk van de hoeveelheid ongerechtigheden die op de bodem achterblijven. Deze tinctuur concentraties zijn nog dun vloeibaar. Kom je hoger dan een propolis concentratie van 70% dan wordt de tinctuur stroperig.

Tip: het is handig om de gewichten te noteren, omdat je dan later weet wat je gedaan hebt. Als iets goed bevalt, wil je het immers kunnen herhalen.

Tip: gebruik een glazen pot die afgestemd is op de hoeveelheid ruwe propolis die je hebt.

propolistinctuur

tinctuur met onderop een hoeveelheid gruis

Neem bij voorkeur een smalle hoge pot, in plaats van een brede lage pot. Dan heb je na afloop een hoge kolom schone tinctuur die je makkelijk kunt afgieten, zonder dat het neergeslagen gruis mee komt. Je hoeft de tinctuur dan niet te filteren.

Stap 4: zet de pot met deksel in het donker weg

Het oplossen van de propolis gaat sneller naarmate de stukjes kleiner zijn en je vaker schudt. Dit kan enige weken in beslag nemen. Als je haast hebt, kun je het beetje verwarmen.

  Veiligheid

Wees voorzichtig want alcohol geeft snel brandbare damp. Als je verwarmt, doe het dan au-bain-marie of zet je pot op een lauwe verwarming.

Tip: gebruik voor het opwarmen een baby fleswarmer.

  • Werk niet met open vuur.
  • Ga niet schudden met een zojuist verwarmde pot.

De alcoholdampen geven hoge druk in de pot en zelfs een goed afgesloten deksel zal dan gaan lekken!

Stap 5: filter de ruwe propolistinctuur

Na enkele weken filter je de ruwe propolistinctuur. Hiervoor heb je nodig een trechter, een schone fles en een koffiefilter. Giet de propolisoplossing door het schone koffiefilter en je hebt een mooie propolistinctuur.

 Stap 6: optioneel verhoog de concentratie door indampen

Als je met veel alcohol begonnen bent en je wilt achteraf een hogere concentratie van propolis, vervang dan het deksel van de pot door een katoenen doekje dat je vast zet met elastiek. De alcohol kan er dan uit verdampen en de concentratie van de propolis in de tinctuur stijgt.

Let op: dit proces mag je thuis in de keuken niet versnellen door te verwarmen, want dat is zeer brandgevaarlijk!

  • De ethanoldampen kunnen in aanraking met een heet oppervlak al snel ontbranden zonder dat er open vuur bij aanwezig is.
  • De alcoholdampen zijn giftig als je ze inademt en bovendien verdamp je bij het verwarmen van de tinctuur ook waardevolle ingrediënten van de propolis
Over de schrijver
Annette van der Knaap is chemicus en propolisonderzoeker. Zij heeft scheikunde (organische en anorganische chemie) gestudeerd in Leiden en bij verschillende chemiebedrijven gewerkt. Ze kwam bij een imker propolis tegen en las het boekje de geneeskracht van propolis van Wiebe Braam. Veel meer dan dat was er in Nederland over propolis niet te vinden. In het buitenland des te meer. Door het argument van de wisselende samenstelling werd de betrouwbaarheid van de Nederlandse en Belgische propolis in twijfel getrokken. Maar als de samenstelling van Nederlandse propolis vergelijkbaar is met die van andere landen, dan mogen we aannemen dat de werking ook vergelijkbaar is. En daar was een onderzoeksvraag geboren: zijn buitenlandse medische onderzoeksresultaten geldig voor Nederlandse en Belgische propolis? Na deze vraag rezen meer vragen: is de samenstelling van propolis per regio in Nederland en België vergelijkbaar? Zou Nederlandse en Belgische propolis de kwaliteitstoets doorstaan met altijd dezelfde samenstelling? Van 2010 tot 2015 heeft Annette zich bezig gehouden met het propolisonderzoek. Met hulp van vele Nederlandse en Belgische imkers zijn tientallen monsters met gaschromatografisch onderzoek vergeleken met propolis uit andere werelddelen en konden de onderzoeksvragen worden beantwoord.

Door

Twan Stemkens

op 30 December 2016

De ruwe propolis gaat bij mij eerst in de diepvries. De bevroren stukje maal ik daarna tot gruis in een oude, electrische koffiebonen-molen. Daarmee houd ik hele kleine stukje over die vlugger en gemakkelijker oplossen in de alcohol. Ik werk met de verhouding 25 g propolis en 75 ml alcohol (96%). De ruwe tinctuur (=oertinctuur) filteren doe ik met een koffiefilter.

Door

Jeroen Vorstman

op 30 December 2016

Hoi Twan, bedankt voor je praktische aanvulling! Bevroren propolis is inderdaad beter te verwerken.

Door

Peter

op 31 December 2016

Welke soort alcohol gebruik je dan,ik alcohol ketonatus is dat goed ? Groet Peter

Door

Jeroen Vorstman

op 1 January 2017

Hoi Peter, Als je de tinctuur ook inwendig wil gaan gebruiken, kies dan voor zuivere alcohol. Succes!

Door

Henk gerkema

op 30 December 2016

ik heb het al zoo gedaan maar ik vind het fijn van je en een fijne jaar wisseling

Door

Nelie Slob

op 31 December 2016

Hoi Annette Voor de kwaliteit van de tinctuur is het denk ik niet aan te bevelen de te trekken tinctuur te verwarmen. Mogelijk goed om te vermelden dat je de tinctuur in deze concentratie niet in kunt nemen omdat het alcoholpercentage te hoog is en dat je dit terug moet brengen voor inname. Weet je een eenvoudige methode om de concentratie propolis in procenten te berekenen na filtratie?

Door

Annette van der Knaap

op 11 February 2017

Beste Nelie, Ik ben het helemaal met je eens dat verwarmen niet de voorkeur heeft, maar of er daadwerkelijk groot verschil zal optreden in de ingrediënten moet ik nog onderzoeken. Dank voor dit idee, ik neem het mee in mijn volgende metingen en zal het resultaat op deze website rapporteren. Het berekenen van de concentratie van de tinctuur doe je het makkelijkst door de ruwe propolis te wegen en na filtratie de rest op het filter ook te wegen en van het ruwe getal af te trekken. Het verschil zit in je alcohol opgelost. Gewicht van de opgeloste propolis gedeeld door het gewicht van je gefilterde tinctuur x100% geeft het percentage. Ik heb ook een tabel met dichtheden gepubliceerd waaruit de concentratie kan worden afgelezen. Die is alleen geschikt voor tinctuur met zuivere alcohol.

Door

Evelyn van Geenen

op 31 December 2016

als beginnende imker, is alles wat je stuurt welkom! Erg fijn ook dat de reacties van andere imkers welkom zijn. Zoveel imkers, zoveel methoden lijkt het soms... ga zo door Jeroen!

Door

Yarali

op 30 March 2018

hallo ik wilde proberen zelf propolis tinctuur te maken maar vanwege ons geloof mogen wij niets met alcohol hebben. nu is mijn vraag gebruikt u alcohol wat je kan drinken of gebruikt u alcohol wat je voor desinfecteren gebruikt. kunt u mij dat vertellen. alvast bedankt.

Door

Jeroen Vorstman

op 31 March 2018

Beste Yarali, je kan zowel alcohol (ethanol) als gedenatureerde alcohol (voor desinfectie) gebruiken als oplosmiddel voor propolis, tenminste als je het voor uitwendig gebruik gaat toepassen.

Door

M.Grugeon

op 5 August 2018

Beste, Zou oxaalzuursublimatie een invloed hebben op propolis voor humaan gebruik?

Door

Jeroen Vorstman

op 11 August 2018

Beste Marc, ik kan niet uitsluiten dat er oxaalzuurkristallen in propolis terecht komen als je propolis oogst na een oxaalzuurbehandeling. Propolios wordt echter geoogst in de nazomer als de propoisproductie het grootst is. Oxaalzuur gebruik je pas in de winter, of bij broedloze zwermen in het voorjaar. Daarom het risico klein dat oxaalzuur in propolis terecht komt.

Door

Marc Grugeon

op 24 August 2018

Hartlijk dank Jeroen.

Door

Paul R

op 25 September 2018

Is dat ergens te koop dan,zuivere alcohol? Ik dacht dat ze dat altijd voor consumptie ongeschikt maken.En volgens mij bereiden apothekers niks meer zelf.

Door

henk

op 7 November 2018

In duitsland bij kaufland

Door

marijke de keukeleire

op 2 October 2018

kan iemand mij vertellen waar ik onbewerkte propolis kan vinden in zijn meest zuivere vorm

Reactie plaatsen

Koekje erbij?