Koninginnen telen in 5 stappen: hoe ik mijn koninginnen kweek
Koninginnen telen in 5 stappen: hoe ik mijn koninginnen kweek

Koninginnen telen in 5 stappen: hoe ik mijn koninginnen kweek

Koninginnen telen is streven naar gezonde koninginnen die lichamelijk volwaardig zijn en prettige eigenschappen hebben. Mijn belangrijkste criterium is zachtaardigheid. Geen of weinig zwermlust en een goede honingopbrengst staan op de tweede en derde plaats. Elk jaar gebruik ik jonge koninginnen om hoofdvolken te verjongen of het aantal bijenvolken uit te breidden. Koninginnen telen is de sleutel tot succesvol bijenhouden.

Teeltvolk

Als teeltvolk kies je een volk dat geen negatieve eigenschappen heeft. Heb je op je bijenstand een volk, dat uitblinkt in honingopbrengst, zwermtraagheid of andere gewenste eigenschappen, dan kan je daarvan koninginnen telen. Als je geen geschikt teeltvolk hebt kan je ook larfjes halen bij een koninginnenteler. Larfjes uit het teeltvolk die voorbestemd zijn koningin te worden hebben de allerbeste verzorging nodig in een pleegvolk met veel jonge voedsterbijen.

Pleegvolk

Tijdens de fruitbloei, eind april-begin mei, maak je een pleegvolk. Voor het maken van een pleegvolk zijn broed en bijen nodig van de hoofdvolken. De honingopbrengst wordt hierdoor nauwelijks beïnvloed, maar door het wegnemen van ramen met broed en bijen wordt het zwermen wel effectief vertraagd.

Teeltkalender

Als je koninginnen gaat telen moet je aan een strikt tijdsplan houden: de teeltkalender. De dag waarop je de 1 dags larven in het pleegvolk hangt markeer je als dag 0, dagen met een “-” gelden als voorbereiding voor de teelt, dagen met een “+” zijn van toepassing op handelingen na het begin van de teelt.

Dag    -9 Pleegvolk maken
Dag     0 Begin van de teelt: overlarven en teeltraam inhangen
Dag +10 Rijpe cellen inkooien
Dag +12 Bevruchtingsvolkjes maken
Dag +30 Koninginnen aan de leg!

Koninginnen telen in 5 stappen

Stap 1: Pleegvolk maken (dag -9)

Zet een lege bijenkast klaar met een gaasbodem, 1 broedkamer, 2 ramen goed gevuld met honing, dekplank, dak, reisriem en ramen met kunstraat om uit te wisselen met de ramen met broed die je uit de hoofdvolken haalt. De 2 ramen met honing hang je tegen de wanden van de broedkamer. De vliegopening blijft gesloten.

Open het eerste volk en haal er 1 tot 2 ramen uit met voornamelijk gesloten werksterbroed en hang deze mét de opzittende bijen in de lege kast die je hebt klaargezet. Kijk goed dat de koningin niet meegaat. De broedramen in het volk schuif je samen en op de vrijgekomen plaats hang je een raam met kunstraat. Daarna sluit je het volk weer.

Bij 3 tot 8 andere volken doe je hetzelfde.

Als de broedkamer gevuld is, sluit je de kast en neem deze mee naar een ander plaats buiten het vliegbereik van de volken waarvan je ze hebt samengesteld. Zet de vliegopening open. Het pleegvolk is moerloos en zal redcellen maken.

Stap 2: Overlarven en teeltraam inhangen (dag 0)

Na 9 dagen breek je álle redcellen in deze kast en hang je in het midden een teeltraam met 20 larfjes. Redcellen zijn vaak moeilijk op te sporen daarom moet je alle broedramen één voor één afkloppen.

Stap 3: Rijpe koninginnencellen inkooien (dag +10)

10 dagen nadat je het teeltraam hebt ingehangen tel je het aantal uitgebouwde koninginnencellen en stop ze in uitloopkooitjes. In elk uitloopkooitje doe je 5 jonge bijen om de koningin te verzorgen als ze uitloopt.

Stap 4: Bevruchtingsvolkjes maken (dag +12)

2 dagen nadat je de koninginnencellen in uitloopkooitjes hebt gedaan lopen de koninginnen uit. Zet evenveel kastjes klaar als het aantal uitgebouwde koninginnencellen. In elk kastje maak je bevruchtingsvolkjes met 1 raam met bijen (uit het pleegvolk), 1 goed gevuld raam met honing en vult de rest met ramen met kunstraat. De bevruchtingsvolkjes zet je buiten het vliegbereik van het pleegvolk.

Stap 5: Controleer de bevuchtingsvolkjes (dag +30)

2 weken na het maken van de bevruchtingsvolkjes zijn de meeste koninginnen aan de leg. Volkjes zonder broed controleer je na een week nog een keer. Als er dan nog geen broed is beschouw ze dan als verloren en klop de bijen af. Voer de geslaagde bevruchtingsvolkjes net zolang met suikerwater tot alle kunstraat is uitgebouwd. Aan het einde van de zomer zijn de volkjes gegroeid en bezetten ze minstens een broedkamer.

Tip 1: om zeker te zijn dat de larfjes niet ouder zijn dan 1 dag, hang je 4 dagen voor je gaat overlarven, midden in het broednest van het teeltvolk een uitgebouwd raam. Op deze plaats wordt de raat snel belegd en 4 dagen later komen de eerste larfjes uit.

Tip 2: Gebruik een  Nicotraam als je moeite hebt met omlarven.

 

Eind september bezocht ik de conferentie van de Bee Improvement and Bee Breeders Association (BIBBA) op het eiland Man. Een conferentie vol waardevolle lezingen. Zelf gaf ik een lezing over mijn manier van koninginnentelen (Queen rearing simplified). Mijn lezing is gepubliceerd in het blad van de Britse Bijenhoudersvereniging (BBKA News). Klik hier voor het artikel Queen rearing simplified in BBKA News.

Ik wens je veel succes. En mocht je vragen hebben … stel ze gerust!

Wil je zelf koninginnen telen? Meld je aan bij de Masterclass Koninginnenteelt >>

Ik laat je zien hoe jij zelf koninginnen kan telen, met mijn bewezen en unieke koninginnenteelt methode. Geen theoretische kennis uit een boekje, maar met praktische en concrete adviezen waarmee je direct aan de slag kan.

Reserveer nu je plek bij de Masterclass Koninginnenteelt >>

 

 

Over de schrijver

Door

Henk Rostohar

op 8 April 2017

Jeroen, bij het pleegvolk maken zou je toe kunnen voegen dat tussen bodem en broedkamer of voor het vlieggat een moerrooster moet worden geplaatst. Al te vaak heb ik in mijn omgeving meegemaakt dat er een jonge koningin in het pleegvolk terecht kwam en alle doppen vernietigde. Je hoeft deze reactie niet te laten staan.

Door

Jeroen

op 9 April 2017

Hoi Henk, bedankt voor je reactie. Ik laat deze zeker staan! Hoewel ik het zelf niet heb meegemaakt kan het een verklaring zijn waarom een teelt mislukt. Daarom een goede aanvulling!

Door

Gerrit

op 29 April 2017

Vraag over het maken van een pleegvolk. Moet het pleegvolk moesloos zijn? Zijn darren welkom in het pleegvolk? Kan een pleegvolk op 2 BK staan, waar tussen bk 1 en bk 2 een moerrooster zit? Welke periode is het meest gewenst voor een pleegvolk, (met of zonder dracht, temperatuur, etc etc) Vraag/opmerking algemeen; wanneer komt er boek van jou over koninginnenteelt??

Door

ing. Jeroen Vorstman

op 3 May 2017

Hoi Gerrit, er zijn vele manieren van koninginnentelen. Veel daarvan heb ik uitgeprobeerd. De methode die ik hier beschrijf is de methode die ik zelf gebruik en de afgelopen jaren heb verfijnt. Dit is ook de methode die ik aanraad om zelf toe te passen. Uitgangspunt is een moerloos pleegvolk in één broedkamer. De beste periode om een pleegvolk te maken is afhankelijk van de ontwikkeling van je bijenvolken. Het is belangrijk dat er voldoende geslachtsrijpe darren rondvliegen op het moment dat de jonge koninginnen op bruidsvlucht gaan. Traditiegetrouw starten wij met de teelt op Koninginnedag ;-) Maar dit jaar starten we pas half mei. Telen lukt het beste als er dracht is tijdens de teelt van je koninginnen. Darren zijn gewoon welkom in een pleegvolk. Succes!

Door

Pim

op 19 June 2018

Dankjwel voor dit artikel over het telen van koninginnen. Ik ben na het lezen wel benieuwd geworden hoe men de zwermtraagheid meet en waarom dit een goede eigenschap is. Ook vind ik het fascinerend dat je koninginnen kweekt door larfjes beter te verzorgen dan anderen. Ik dacht altijd dat voorbestemd was door ander dna oid.

Door

Henk

op 3 July 2018

Ik wil dit komend jaar gaan proberen.Van een collega imker begreep ik dat het niet mogelijk is om Buckfast of carnica larven te hangen in een pleeg/bevruchtingsvolk van niet raszuivere bijen. Klopt dat?

Door

Jeroen Vorstman

op 4 July 2018

Beste Henk, Mijn ervaring is dat het geen problemen geeft. Succes!

Door

Enes

op 4 July 2018

Hallo Jeroen, mag je bij een mislukte koningenteelt starter (3 raams) na 2 of 3 dagen later terug schudden waar ze oorspronkelijk vandaan komen.

Door

Jeroen Vorstman

op 5 July 2018

Beste Enes, je kan de bijen uit de starter zonder problemen in de donor kast terug schudden. Succes!

Door

Paul

op 25 August 2018

Beste Jeroen, Ik heb dit jaar 25 kielerkastjes gevuld met een koningin en twee kroesjes bijen.Daarvan heb ik maar 3 bevruchte koinginnen overgehouden. Na een vijftal dagen ga ik even kijken en merk ik dat de koningin er niet meer is.Ook waren er koninginnen met broed en die verlaten dan plotseling het nest met alle bijtjes.Ik woon hier naast een grot bos waar veel vogels en zwaluwen vliegen en was dit jaar hier door de warmte vergeven van de wespen.Iedere dag vangde ik toch 2 liter wespen.In mijn kielerkastjes waren dikwijls wespen aanwezig tussen de bijen.Zou dit de oorzaak kunnen zijn of was het door de hitte misschien te warm in dit klein kastje. Ik vangde ook verschillende europese horzels en ik denk ook een aziatische,ik had hem moeten houden voor onderzoek.De bijtjes hadden voldoende voeding.Heb nu aan alle kasten anti-horzel ingangen geplaatst. Wat zou volgens U de oorzaak kunnen zijn. Vriendelijke groeten Paul

Door

Jeroen Vorstman

op 30 August 2018

Beste Paul, kleine volkjes hebben veel verzorging nodig. Er zijn gewoonweg te weinig bijen om zelfredzaam te kunnen zijn. Volkjes lopen warm, worden beroofd, koninginnen raken verloren of de volkjes verhongeren. Daardoor vallen de resultaten tegen. Dat is een van de belangrijkste redenen dat ik aanraad koninginnen te telen op standaardramen. Probeer de mijn methode van koninginnen telen eens en ontdek het verschil. Succes!

Reactie plaatsen

Koekje erbij?